Қазақстанда онкологиялық ауруларды ерте кезеңде анықтау өсуде
Жыл сайын 4 ақпанда атап өтілетін Бүкіләлемдік қатерлі ісікке қарсы күрес күні қарсаңында Алматы қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде Қазақстан Республикасында 2025 жылғы онкологиялық көмек көрсету қорытындысына арналған брифинг өтті. Қазақ онкология және радиология ғылыми-зерттеу институтының Басқарма төрағасының орынбасары Айша Мұқанқызы Молдашева онкологиялық ауруларды ерте диагностикалау және емдеу саласындағы жүйелі жұмыстың тұрақты нәтижелерін атап өтті.
Оның айтуынша, 2025 жылы елімізде скринингтік бағдарламаларды кеңейтуге және ауруларды ерте кезеңде анықтауды арттыруға байланысты оң динамика жалғасты. Спикер атап өткендей, барлық өңірлерде сырқаттанушылық көрсеткіштерінің өсуі бірінші кезекте диагностика сапасы мен медициналық көмектің қолжетімділігінің жақсарғанын көрсетеді.
«Бүгінде біз анықтаудың артқанын ғана емес, онкологиялық ауруларды ерте анықтау бойынша жүйелі жұмыстың нәтижесін көріп отырмыз. Бұл емделуді уақытылы бастауға мүмкіндік береді және пациенттердің ұзақ және сапалы өмір сүру мүмкіндіктерін айтарлықтай арттырады», — деп атап өтті Айша Молдашева.
Жалпы алғанда, онкологиялық аурулар бойынша эпидемиологиялық жағдай тұрақты болып отыр. Қазақстанда 246 мыңнан астам пациент динамикалық бақылауда тұр, бұл өткен жылмен салыстырғанда 6,6%-ға көп. 2025 жылы 43 мыңнан астам жаңа жағдай анықталды, бұл ретте алғаш диагностикаланған пациенттердің жартысынан астамы — еңбекке қабілетті жастағы адамдар. Сырқаттанушылық құрылымы бойынша алдыңғы орындарды сүт безі қатерлі ісігі, колоректальды қатерлі ісік және өкпе қатерлі ісігі сақтап отыр, бұл өткен жылдардың көрсеткіштеріне сәйкес келеді.
Брифинг барысында онкологиялық қызметтің кадрлық әлеуетін нығайтуға ерекше назар аударылды. Спикердің айтуынша, кадрлық қамтамасыз ету жүйенің тұрақтылығының негізгі факторларының бірі болып қала береді және пациенттерге медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасына тікелей әсер етеді.
Қазіргі уақытта жүйеде онкологиялық бейіндегі 1,7 мыңнан астам маман жұмыс істейді. Дәрігерлер тапшылығын кезең-кезеңмен төмендету үшін резидентура арқылы кадрларды жүйелі даярлау, сондай-ақ өңірлік қажеттіліктерді ескере отырып, біліктілікті арттыру бағдарламалары іске асырылуда. Онкологиялық орталықтар үшін, оның ішінде бейінді ғылыми ұйымдар базасында мамандарды оқыту және қайта даярлау есебінен тұрақты кадр резерві қалыптастырылуда.
«Біз резидентурадан бастап дәрігерлерді, орта медицина қызметкерлерін, психологтар мен әлеуметтік қызметкерлерді мультидисциплинарлық оқытуға дейінгі кадрларды даярлау мен біліктілігін арттырудың үздіксіз жүйесін құрып жатырмыз. Бұл онкологиялық көмектің сапасын жүйелі түрде арттыруға және оның өңірлерде қолжетімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді», — деп түйіндеді Айша Молдашева.
